» Actueel » Nieuws 
Canon van 700 jaar Joods Nederland Canon van 700 jaar Joods Nederland

De laatste jaren is het woord 'canon' in gebruik geraakt voor een kort overzicht van een bepaald werkterrein, zoals dat van de geschiedenis, met een lijst van onderwerpen die iedereen zou moeten kennen. Begin 2015 is er zo’n canon uitgekomen van de geschiedenis van Joden in Nederland.

De bedoeling: kort en bondig de centrale punten van 700 jaar Joodse geschiedenis in een kralenketting van verhalen weergeven. Daarbij komt van alles aan de orde, mensen als Spinoza, A.C. Wertheim, Jacob Soetendorp, plaatsen als de Snoge (Portugese Synagoge) en Westerbork, organisaties als het NIK, het Centraal Joods Overleg, de Joodse Raad; onderwerpen als onderwijs en Jiddisch, uitgeverij en sport, integratie en politiek, marskramers en slagers.

Drie uit de meer dan honderd verhalen:

1. De regering van Willem I was nogal bezorgd over de integratie van de Joden in Nederland, want hun voorgangers kwamen uit het buitenland, ze spraken geen Nederlands. Dus moest er een Seminarie voor rabbijnen komen, en stelde de Staat een verbod op Jiddisch op school. Tegenwoordig grijpt de Staat niet meer zo in.

2. In de negentiende eeuw leefden in 'Palestina' de Joodse gemeenschappen in grote armoede, ze werden vanuit Europa ondersteund. Daartoe werd vanuit Amsterdam de geldinzameling in Nederland, Duitsland en Groot Brittannië georganiseerd. In de synagoges werd gecollecteerd en in de Joodse huiskamers doken inzamelingsbusjes op. In een tijd van integratie en assimilatie werd zo de band met het Land levend gehouden.

3. In 1615 werd de Santa Companhia de Dotar Orphas e Donzellas opgericht, kortweg Dotar genoemd. Deze bruidsschatsorganisatie bood hulp aan arme meisjes, hier en in in katholieke landen waar het jodendom niet in alle openheid beleden kon worden. Met hulp van Dotar kon zo’n meisje naar de Joodse wereld worden gehaald en via een huwelijk volgens de Joodse wet met een besneden Jood voor het jodendom behouden blijven. 

Honderden meisjes uit alle delen van de wereld hebben vier eeuwen lang geprobeerd via Dotar een bruidsschat in de wacht te slepen.  Met aanpassingen in de loop der tijd is Dotar nog steeds actief.

Het spannende, soms ook pijnlijke verhaal van de Joden in Nederland over hoe een sterk in beweging zijnde Joodse minderheid wist te leven en soms te overleven in een niet minder snel veranderende Nederlandse samenleving.

De Canon van 700 jaar Joods Nederland is uitgegeven als boek, met fraaie illustraties voor een schappelijke prijs (€ 16,95); maar zoals tegenwoordig gebruikelijk, ook digitaal: http://joodsecanon.nl.

 

terug